پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

کاربست تطبیقی عنصر صدای روایت در تکوین فرآیند گفتمان بر اساس نظریۀ ژرارژنت در دو اثر روایی پله‌آس و ملیزاند و زال و رودابه

نوع مقاله : پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، تهران، ایران
3 استادیار، گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، تهران، ایران.
چکیده
کشف عناصر و قواعد مشترک روایت‌ها برای دست‌یابی به ساختارهای همگانی آن‌ها، همواره مدّنظر روایت‌شناسان است. تحلیل نمایشنامۀ مترلینک از آن سبب که در لایه‌های درونی خود با بهره‌گیری از شخصیت‌های زال و رودابه، سیندخت و آغاز داستان سیاوش و... متأثر از شاهنامه است، اهمیت خاصی دارد. در این بین نظریۀ جامعِ «ژنت» در حوزۀ روایت، با نوعی مهندسی معکوس، کارآمدترین شیوه در بررسی ساختار این دو روایت از زوایای گوناگون است. او روایت‌ها را از سه منظر «راوی»، «زمان» و «کانونی‌سازی» بررسی می‌کند. ژنت با واکاوی مؤلفۀ «صدای روایت»، کیستی، چه زمانی و جایگاه راوی را، نمایان می‌سازد. از سویی دیگر ادبیات تطبیقی تفاوت روایت‌ها را از منظر روایت‌شناسی بر اساس جنبه‌های صوری کارکرد عناصر آنها بررسی می‌کند. پژوهش حاضر می‌کوشد، امکان تبیین شگرد صدای روایت را با این فرض که داستان غنایی زال و رودابه و نمایشنامۀ پله‌آس و ملیزاند، بر مبنای نظریۀ ژنت، روایی هستند، آن‌ها را سنجیده و تمهیدات به‌کار رفته در آن‌ها را بررسی کند. این جستار با رویکردی توصیفی- تحلیلی مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای به واکاوی تطبیقی دو داستان پرداخته و با تأکید بر وجوه اشتراک و افتراقِ کاربستِ شگرد رواییِ صدای روایت، به تحلیل و مقایسۀ این دو داستان می‌پردازد. یافته‌های پژوهش بیانگر این است که، دو داستان توسط راوی برون‌رویداد بازگو می‌شوند. وجه غالب روایتگری در زال و رودابه، روایتگری پسارویداد و در پله‌آس و ملیزاند روایتگری همزمان با رویداد است و سطح روایت در هر دو داستان از نوع راوی برون‌داستانی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Comparative application of narrative voice element in the development of discourse process based on Genette theory in two narrative works of Peleas and Melizand and Zal and Rudabeh

نویسندگان English

HANYEH Amini 1
Mohammad khodadadi Mahabaad 2
Ashraf Chegini 3
1 PhD candidate, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Varamin-Pishva Branch, Islamic Azad University, Varamin, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Varamin-Pishva Branch, Islamic Azad University, Varamin, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Varamin-Pishva Branch, Islamic Azad University, Varamin, Tehran, Iran.
چکیده English

Discovering the common elements and rules of narratives in order to achieve their general structures is always considered by narratologists. The analysis of Maeterlinck's play is important because it is influenced by the Shahnameh in its inner layers by using the characters of Zal and Rudabeh, Sindokht and the beginning of Siavash's story, etc. Meanwhile, the comprehensive theory of " Genett " in the field of narrative, with a kind of reverse engineering, is the most efficient way to study the structure of these two narratives from different angles. He examines the narratives from three perspectives: "narrator", "time" and "centralization". By analyzing the "voice of the narrative" component, Genett reveals who, when, and where the narrator is. The present study tries to describe the possibility of explaining the trick of narration by assuming that the lyrical story of Zal and Rudabeh and the play of Peleas and Melizand are narratives based on Genett's theory. This article uses a descriptive-analytical approach based on library studies to make a comparative analysis of the two stories and analyzes and compares the two stories by emphasizing the commonalities and differences between the narrative voice application technique. The research findings indicate that the two stories are told by the narrator of the event. The predominant aspect of narration in Zal and Rudabeh is post-event narration, and in Peleas and Melizand, the narration is simultaneous with the event, and the level of narration in both stories is of the extra-fiction narrator type.

کلیدواژه‌ها English

Peleas and Melizand
Zal and Rudabeh
Maeterlinck
Ferdowsi
rard Genette
Narrative Voice
  •  

    • آذر، اسماعیل (1387) ادبیات ایران در ادبیات جهان. تهران: نشر سخن.
    • احمدی، بابک (1398) ساختار و تأویل متن، چاپ بیستم، تهران: نشر مرکز.
    • پاینده، حسین (1397) نظریه و نقد ادبی، 2 جلدی، تهران: انتشارات (سمت).
    • پرینس، جرالد (1395) روایت‌شناسی، ترجمه محمد شهبا، چاپ دوم، تهران: انتشارات مینوی‌ خرد.
    • حدیدی، جواد (1373) از سعدی تا آرگون، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
    • ژنت، ژرار (1391) آرایه‌ها، ترجمه آذین حسین زاده، تهران: نشر قطره.
    • ژنت، ژرار (1392) تخیل و بیان، ترجمه ا...شکر اسداللهی تجرق، تهران: نشر سخن.
    • صفا، ذبیح ا... (1382) تاریخ ادبیات ایران، 2 جلدی، چاپ بیست و یکم، تهران: انتشارات ققنوس.
    • صفا، ذبیح ا... (1369) حماسه‌سرایی در ایران ، تهران: انتشارات امیرکبیر.
    • فردوسی، ابوالقاسم(1366) شاهنامه، دفتر یکم، تصحیح جلال خالقی مطلق، نیویورک: انتشارات Bibliotheca Persica.
    • کُبلی، پُل و یان، مانفرد (1400) نقد ادبی با رویکرد روایت‌شناسی، ترجمه حسین پاینده، تهران: انتشارات نیلوفر.
    • یان، مانفرد (1397) روایت شناسی، راهنمای خواننده به نظریۀ روایت، ابوالفضل حرّی، تهران: نشر علمی‌ فرهنگی.
    • مترلینگ، موریس (1394) مونا وانا و دو نمایشنامه دیگر. ترجمه بدری وزیری و حسینعلی ملاح، چاپ سوم، تهران: نشر علمی فرهنگی.

    ب) نشریّات

    • افخمی، علی؛ علوی، سیده فاطمه (1382) «زبان‌شناسی روایت»، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی(تهران)، (زبان و ادبیات فارسی و باستانی)، بهار، دوره 53، شماره 165، صص 55-77.
    • ترکمانی، حسینعلی و دیگران (1396) «تحلیل روایت‌شناسی سوره نوح بر مبنای دیدگاه رولان‌بارت و ژرارژنت»، پژوهش‌های ادبی قرآن، سال پنجم، شمارۀ سوم، صص 116-91.
    • سنچولی، احمد (1394) «بررسی ساختار غنایی-حماسی زال و رودابه (با تکیه بر جنبه‌های غنایی آن)، پژوهشنامه ادب غنایی، بهار و تابستان، سال 13، شماره 24، صص189-210.
    • صادقی، اسماعیل (1390) «بررسی عناصر داستانی زال و رودابه»، نشریه پژوهش‌های نقد ادبی و سبک‌شناسی، تابستان، شماره 4، صص69-92.
    • صالحی‌نیا، مریم (1388) «کلیاتی درباره روایت‌شناسی ساختگرا»، فصلنامه هنر، پاییز، شماره 81، صص 15-27.
    • طالبیان، یحیی؛ حسینی، نجمه (1383) «ساختار داستانی زال و رودابه»، فصلنامه پژوهش‌های ادبی، پاییز، شماره 5، صص 116-95.
    • نیکخواه فاردقی، اعظم (1398) «پلئاس و ملیزاند، داستانی متأثر از زال و رودابه»، همایش بین‌المللی شاهنامه در گذرگاه جاده ابریشم، مشهد، صص 17-35.
    • هاشمیان، لیلا؛ رمضان‌خوانی، مجید (1394) «بررسی عناصر داستان زال و رودابه در شاهنامه از منظر شکل‌شناسی(مورفولوژی)، دوفصلنامه پژوهش‌های دستوری و بلاغی، دوره 5، شماره 8، صص 161-186.
    • یعقوبی، رویا (1391) «روایت‌شناسی و تفاوت میان داستان و گفتمان براساس نظریات ژرارژنت»، پژوهش‌نامه ادب حماسی، بهار و تابستان، دوره 8، شماره 13، صص289-311.

    ج)منابع لاتین:

    • Fludernik, Monika (2009) An Introdction to Narratology. London: Routledge.
    • Genette, Gerard (1980) Narrative Discourse: An Essay in Method, trans. Jane E. Lewin. Ithaca: Cornell University Press.
    • Genette, Gerard, )1988( [1983]. Narrative Discourse Revisited. trans. Jane E. Lewin. Ithaca: Cornell UP.
    • ................, (1982) Figures of literary Criticism: Helping Students Engage with Challenging Texts. Portlan: Stenhouse Publishers.
    • Manfred, Jahn. “Narratology: A Guide to the Theory of Narrative.” English Department, University of Cologne, 2005.
    • Stanzel, Franz K. “A Theory of Narrative”, trans. Charlotte Goedsche. Cambridge UP. 1984.
    • Toolan, Michael.j. Narrative:  A Critical Linguistic Introduction, Londen and New York: Routledge, 1988.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

فایل‌های تکمیلی/اضافی

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1400
  • تاریخ بازنگری 02 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 09 خرداد 1401