پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

جایگاه سفرنامههای فرانسویان در حفظ روابط فرهنگی ایران و فرانسه در قرن 18 م.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دانشگاه بین المللی امام خمینی
2 عضو هیات علمی دانشگاه بین المللی امام خمینی
چکیده
پس از یک دوره‏ شکوفایی روابط سیاسی و فرهنگی بین ایران و فرانسه در قرن 17م از اوایل قرن 18م کاهش روابط سیاسی ایران و فرانسه، آمدوشدهای سیاسی و تجاری میان دو کشور را تحت تأثیر قرار داد که افول سفرنامه نویسی از مهم‏ترین نتایج این تحولات بود. این نوشته در صدد است به این پرسش اساسی پاسخ دهد که با وجود این افول شدید، سفرنامه های فرانسویان به عنوان یکی از مؤلفه های فرهنگی چه نقشی در این روابط ایفا مینمودند؟ مطالعات این پژوهش نشان می‏دهد در کنار این بحران‏های سیاسی، سازوکارهای فرهنگی به ویژه در فرانسه به حیات خود ـ ولو گسترده ‏تر از قبل ـ ادامه می‏دهند. انتشار سفرنامه‏ ها به شکلی گسترده و در تیراژ بالا، ترجمه ‏ی آثار ایرانی، و محوریت ایران در موضوعات نگاشته ‏شده توسط روشنفکران قرن هجدهمی فرانسه بسیار بیشتر از قرن گذشته دیده می‏شود. به گونه‏ ای که طول قرن نوزدهم عصر جهشی بی‏نظیر در سفرنامه نویسی سیاحان فرانسوی با موضوع ایران است؛ این جهش پیامد نفوذ گسترده‏ ی روح ایرانی در طول قرن 18م در آثار روشنفکران فرانسوی است که بذر آن در طول قرن هفدهم توسط سیاحان فرانسوی در قالب سفرنامه کاشته شده ‏بود. شکل‏ گیری گفتمان فرانسوی در آثار سیاحان فرانسوی از این دوره به بعد، توجه به تحولات سیاسی ایران تحت عنوان انقلابات ایران در بحبوحه‏ ی شکل‏ گیری انقلاب فرانسه و کاربست تئوری عنوان شده در زمان حاضر از دیگر نکات قابل توجهی هستند که در این پژوهش بدان‏ها پرداخته می‏شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The place of French travelogues in maintaining cultural relations between Iran and France in the 18th century

نویسندگان English

Asadollah Mohammadzade 1
Nasrolla poormohammadiamlashi 2
abdorrafi rahimi 2
1 Université internationale Imam Khomeiny= Khomeini, Qazvin, Iran
2 Université internationale Imam Khomeiny= Khomeini, Qazvin, Iran
چکیده English

After a period of prosperity in Franco Iranian cultural political relations in the 17th century, some local events and the decline of diplomacy between the two countries and also the international equations at the beginning of the 18th century, made the relations between these countries decreased, and led to the reduction of political and commercial frequentations between Iran and France. This article tends to answer this essential question that as the severe decline existed, what was the cultural relation’s status between the two countries? And also, what was the role of cultural mechanisms in the absence of political relations? The results of this research show that beside these political crises, the cultural mechanisms, particularly in France, continue to exist though more extended than before. Affected by writing diaries and some other reasons, in French works, writings, thoughts and reflections, and to some extent, over thoughts leading to the Revolution in France, concentration on Iran seems undeniable. This study, with an analytical approach and based on these effects, in the meantime, considering the formation of various subjects with the axis of Iran, in French writers and travelers’ works, such as Iranian revolutions, in the middle of the French Revolution, reveals how the cultural mechanisms find a determining role in the absence of political relations.

کلیدواژه‌ها English

Cultural relations
Iran: France relations
political crisis
Travelogues
French
آوری، پیتر و دیگران(1387)؛ تاریخ ایران(ازمجموعه تاریخ کمبریج) دوره‏ی افشار، زند و قاجار، ترجمه‏ی مرتضی ثاقب‏فر، ج7، تهران، جامی.
احمدی، حسین(1383)؛ اسناد مربوط به رابطه‏ی بین ایران و فرانسه( از انقلاب مشروطه تا پایان سلسله قاجار)، کتابخانه‏ی ملی ایران، تهران.
اوتر، ژان(1363)؛ سفرنامه‏ی ژان اوتر(عصرنادرشاه)، ترجمه‏ی علی اقبالی، تهران: جاویدان
پادری بازن(1340)؛ نامه‌های طبیب نادرشاه، ترجمه‏ی علی اصغر حریری، به اهتمام حبیب یغمایی، انجمن آثار ملی، تهران.
پالمر، رابرت روزول(1357)؛ تاریخ جهان نو، ترجمه‏ی ابوالقاسم طاهری، تهران: امیرکبیر.
پوراحمد جکتاجی، محمدتقی(2535)؛ فهرست توصیفی سفرنامه‏های فرانسوی موجود در کتابخانه‏ی ملی ایران، تهران: کتابخانه‏ی ملی ایران.
پیترو دلاواله(1370)؛ سفرنامه‏ی پیترو دلاواله، ترجمه‏ی شجاع‏الدین شفا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ترک‏لادانی، صفورا(1399)؛ تاریخ روابط ایران و فرانسه از سده‌های میانی تاکنون، انتشارات بین‌المللی الهدی، تهران.
حائری، عبدالهادی(1367)؛ نخستین رویارویی اندیشه‏گران ایرانی با دورویه‏ی تمدن بورژوازی غرب، تهران: امیرکبیر.
حدیدی، جواد(1395)؛ از سعدی تا آراگون(تأثیر ادبیات فارسی در ادبیات فرانسه)، چاپ چهارم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
خداوردی، حسن(1388)؛ جایگاه فرهنگ در تئوری‌های روابط بین‌الملل، فصلنامه‌ی رهیافت انقلاب اسلامی؛ شماره‌ی 10.
دولاندولن، ش(1368)؛ تاریخ جهانی، ترجمه‏ی احمد بهمنش، ج2، تهران: دانشگاه تهران.
رجایی، غلامعلی(1386)؛ مناسبات تجاری و سیاسی ایران و فرانسه در دوران قاجاریه، فصلنامه‏ی تاریخ روابط خارجی، شماره‌ی 31.
رضازاده شفق، صادق(1388)؛ نادرشاه(تدوین، ترجمه و گردآوری)، تهران: نیک‏فرجام.
رضاقلی، علی(1384)؛ جامعه‏شناسی خودکامگی: تحلیل جامعه‏شناختی ضحاک ماردوش، تهران: نی.
رضایی، علیرضا و ترابی، قاسم(1389)؛ تبیین جایگاه فرهنگ در نظریه‌های سیاست و روابط بین‌الملل: فرهنگ به‏عنوان عرصه‌ای برای تعامل یا تقابل، فصلنامه‌ی تخصصی علوم سیاسی دانشگاه آزاد، شماره‌ی13.
سواژه ،ژان(1366)؛ مدخل تاریخ شرق اسلامی، به اهتمام کلود کاهن، ترجمه‏ی نوش‏آفرین انصاری، تهران: نشردانشگاهی.
شعبانی، رضا(1359)؛ تاریخ اجتماعی ایران در عصر افشاریه(ج1)، تهران: دانشگاه ملی.
شوستر والسر، سیبیلا(1364)؛ ایران صفوی از دیدگاه سفرنامه‌های اروپائیان، پژوهشی در روابط سیاسی و اقتصادی ایران (۱۷۲۲ ـ۱۵۰۲)، ترجمه‏ی غلامرضا ورهرام، تهران: امیرکبیر.
شیبانی، ژان رز فرانسواز(1353)؛ سفر اروپاییان به ایران، ترجمه‏ی سیدضیاءالدین دهشیری، تهران: علمی فرهنگی.
عطایی، فرهاد و واسعی زاده، نسیم سادات (1392)؛ از روابط فرهنگی تا نظریه‌ی فرهنگی روابط بین‌الملل: مروری بر نقش فرهنگ در روابط بین‌الملل، فصلنامه‌ی تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، شماره‌ی15.
فلسفی، نصراللّه‏(1316)؛ تاریخ روابط ایران و اروپا در دوره‏ی صفویه، قسمت اول، تهران: چاپخانه‏ی ایران.
فروغی، حسن(1381)؛ تأثیر سفرنامههای فرانسوی مربوط به ایران بر ذهنیت خوانندگان در قرن هجدهم، پژوهش زبان‌های خارجی، شماره13: دانشگاه تهران.
کرزن، جرج ناتانیل(1373)؛ ایران و قضیه‏ی ایران(ج1)، ترجمه‏ی غلامعلی وحید مازندرانی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
کشیشان ژزوئیت(1370)؛ نامه‏های شگفت انگیز از دوران صفویه و افشاریه، ترجمه‏ی بهرام فره‏وشی، تهران: مؤسسه‏ی علمی جوان.
گابریل، آلفونس(1348)؛ تحقیقا ت جغرافیایی راجع به ایران، ترجمه‏ی فتحعلی خواجه‏نوری، تهران: ابن سینا.
لکهارت، لارنس(1368)؛ تماس اروپاییان با ایران( ج 6،ازمجموعه‏ی‏تاریخ کمبریج) ترجمه‏ی یعقوب آژند، تهران: جامی.
موریس، هربرت(1370)؛ محمدرضابیک سفیر ایران، ترجمه‏ی عبدالحسین وجدانی، تهران: انتشارات گزارش.
مونتسکیو، بارون دو(1320)؛ نامه‏های ایرانی، ترجمه‏ی حسن ارسنجانی، تهران، کتاب‏فروشی مروّج.
مهدوی، عبدالرضا (هوشنگ)(1375)؛ تاریخ روابط خارجی ایران، تهران: امیرکبیر.
نوایی، عبدالحسین(1370)؛ ایران و جهان، ج 1، تهران: نشرهما.
همایون، غلامعلی(1348)؛ اسناد مصور اروپاییان از ایران از اوایل قرون وسطی تا اواخر قرن هیجدهم، ج 1، تهران؛ انتشارات دانشگاه تهران.
 
منابع لاتین:
Foran, John(1992), The Long Fall of the Safavid Dynasty: Moving beyond the Standard Views ،International Journal of Middle East Studies, Vol. 24, No. 2. pp.281&304, published by Cambridge University Press.
 
Foroughi, Hasan(2005)Le Mythe Seduisant de la Perse Dans la littérature francaise du 18 siecle, Pazhuhesh-e Zabanha-ye Khareji, No.21, Special Issue, French, pp 61-76.
Gharavi, Mohammad(1994) « Un médecin des Lumières, Simon de Vierville et son Voyage en Perse, Moyen-Orient et Océan Indien», in Gérald Duverdier, Mohammad Gharavi, Willem Floor, Europeens en Orient au xviiie siècle, Paris,Société d’Histoire de l’orient, éd. L’Harmattan.
Hayati Ashtiyani, Karim(2004) Les Relations littéraires entre la France et la perse de 1829 à 1897. Université Lumière Lyon II, Faculté des Lettres, sciences du langageet des Arts, Thèse pour le Doctorat es-Lettres, le 22 juin 2004 sous la direction de M. Edgard Pich.
Hellot-Bellier,F.(2007) France-Iran: quatre cents ans de dialogue. Paris : Associaons pour l’avancement des études iraniennes.
Jacquin-Berdal, Dominique; Oros, Andrew; Verweij, Marco (1998) Culture in World Politics. London: Palgrave Macmillan.
Rosseau, J,J(1852)Œuveres completrs, Paris: A. Houssiqux.
Sharp, Paul (2004) “The Idea of Diplomatic Culture and It’s Sources” in Slavik, Hannah (ed.) Intercultural Communication and Diplomacy. Malta and Geneva: Diplo Foundation. pp. 361-380.
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 28 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری 08 تیر 1401
  • تاریخ پذیرش 10 تیر 1401