دوبله فیلم‌های فرانسوی و انگلیسی‌زبان به فارسی در سامانه‌های ویدئو به‌درخواست

نوع مقاله : پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

نویسندگان

مسعود خوش‌ سلیقه ¹

فاطمه قادری ²

سیما ایمانی ³

شجاع نی نوا ⁴

¹ گروه زبان انگلیسی، دانشگاه فردوسی مشهد

² گروه زبان انگلیسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

³ گروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران

⁴ گروه زبان انگلیسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج

10.22067/rltf.2022.77946.1057

چکیده

در سال‌های اخیر با پیشرفت فناوری، افزایش تعداد سایت‌های غیرمجاز اشتراک فیلم و سریال، روند توسعۀ روبه‌رشد سامانه‌های برخط ویدئو به‌درخواستِ اشتراک‌گذاری فیلم و سریال و تغییر ذائقۀ مردم در استفاده از این محصولات، صداوسیما از مرکزیت پخش محصولات دیداری‌شنیداری خارج شده است. چنانکه، امروزه تعداد زیادی از مردم محتوای دیداری‌شنیداری را با استفاده از گوشی‌های هوشمند، تبلت یا رایانة خود تماشا می‌کنند و می‌توانند به‌سادگی برنامه‌ها را در هر زمان و هر کجا که بخواهند ببینند. با این وجود، کیفیت ترجمه در این سامانه‌ها برای مخاطبین روشن نیست. با توجه به اینکه سامانه‌های برخطِ ویدئو به‌درخواست فیلم و سریال در ایران طرفداران خاص خود را دارند، بررسی کیفیت فیلم‌های دوبله‌شده در این سرویس‌ها ضروری بنظر می‌رسد. پژوهش حاضر در دو مرحله، با هدف بررسی فرآیند کلی دوبله و محصول این فرآیند یعنی ترجمة فیلم‌های به‌اشتراک‌گذاشته‌شده در سامانه‌های ویدئو به‌درخواست مجاز تماشای فیلم و سریال در ایران، نماوا را به‌عنوان نمایندۀ سامانه‌های ویدئو به‌درخواست انتخاب کرده و مجموعاً هشت فیلم، شامل چهار فیلم فرانسوی‌زبان و چهار فیلم انگلیسی‌زبان را موردمطالعه قرار داده است. نمونه‌گیری به شیوة هدفمند و تحلیل داده‌ها با استفاده از نظریة داده‌بنیاد صورت گرفته است. نتایج مرحلة نخست در ارتباط با سیاست‌گذاری سامانه‌های ویدئو به‌درخواست در ارتباط با دوبله، اطلاعاتی را پیرامون معیارهای انتخاب آثار برای نمایش و مترجمان دیداری‌شنیداری روشن ساخت. همچنین نتایج این پژوهش، در مرحلة دوم، حاکی از آنست که در مجموع کیفیت ترجمة فیلم‌های انتخاب‌شده قابل‌قبول بوده و نماوا در این حوزه موفق عمل کرده است.

کلیدواژه‌ها

ترجمه دیداری‌شنیداری

دوبله

کیفیت ترجمه

کیفیت دوبله

سامانه ویدئو به‌درخواست

نماوا

---

عنوان مقاله English

Dubbing Francophone and Anglophone Feature Films into Persian on Video on Demand Platforms

نویسندگان English

Masood Khoshsaligheh ¹

Fatemeh Ghaderi ²

Sima Imani ³

Shojaa Naynava ⁴

¹ Department of English, Ferdowsi University of Mashhad

² Department of English, Ferdowsi University of Mashhad

³ Department of English Translation, Allameh Tabataba'i University

⁴ Department of English, Islamic Azad University, Sanandaj Branch

چکیده English

The ole of media and multimedia productions in today’s world is increasingly influential. Over time, the same as the rest of the world, the dissemination of audiovisual productions in Iran has changed. In recent years, with advances in technology, the increase in the number of unauthorized video-sharing sites, the changing tastes of the audience in using these products, and the development of video on demand (VOD) platforms, television is no longer the center of audiovisual product distribution. Nowadays, many people watch audiovisual content on different platforms such as smartphones, tablets, or computers and can easily watch programs anytime and anywhere they wish. However, the quality of translations on these platforms is still unclear to the audience. Considering that VOD platforms have growing fans in Iran, assessing the quality of dubbed products in these services seems essential. The present research aims to study the quality of the translation of films shared on VOD platforms in the context of Iran, and Namava was selected as the representative case. For this purpose, four French language films, namely, J'accuse (2019), seules les bêtes (2019), Oxygène (2021), and De Gaulle (2020), and four English language films, Gravity (2013), Murder on the Orient Express (2017), Darkest Hour (2017), and The Courier (2020) were examined. Sampling was purposive, and data analysis was performed using grounded theory. The results of this research suggested that the translation quality of the selected films was satisfactory, and Namava seem to provide acceptable services in this regard.

کلیدواژه‌ها English

Audiovisual translation

Dubbing

Translation quality

Dubbing quality

Video-on-demand

Namava

مراجع

پاکار، الناز. و خوش‌سلیقه، مسعود. و خزاعی راوری، زهرا. (1399). سیاست ممیزی در دوبلة رسمی در ایران: موردپژوهشی سه‌گانة پدرخوانده.  مطالعات زبان و ترجمه. 53. 1. 129-165.

خوش‌سلیقه، مسعود. و فاضلی‌حق‌پناه، الهام. (1395). فرآیند و ویژگی‌های زیرنویس غیرحرفه‌ای در ایران. مطالعات زبان و ترجمه. 49. 2. 67-95.

فرح‌زاد، فرزانه. (۱۳۹۴). فرهنگ جامع مطالعات ترجمه. تهران، ایران: انتشارات علمی.

معصومی، جمشید. (1390). سانسور و اقسام و روش های آن. مطالعات نقد ادبی. 24. 6. 163-184.

نعمتی لفمجانی، حمیده. (۱۴۰۱). ترجمۀ فیلم‌های چندزبانه در دوبله. مطالعات زبان و ترجمه، ۵۵. ۱. 17۸-20۷.

Alemzadeh, Elham, & Khoshsaligheh, Masood. (2020). The Issues of Culture and Politics in Redubbing Anglophone Films in Iran. Journal of Intercultural Communication Research, 49. 1. 1-21.

Beit Saeed, Hamed, Nemati, Azadeh, & Falahati Qadimi Fumani, Mohammad Reza. (2020). A Comparative Study of Taboo Rendition in 3 Dubbed Versions of ‘Deadpool’Movie: A Case Study of Swearwords. Applied Linguistics Research Journal, 4.4. 70-87.

Bolaños García-Escribano, Alejandro, Díaz Cintas, Jorge, & Massidda, Serenella. (2018). Recent trends in translator training – audiovisual translation and applied technologies at stake. The Interpreter and Translator Trainer. 12. 2. 254-255.

Bosseaux, Charlotte. (2019). Investigating dubbing: Learning from the past, looking to the future. In Pérez-González, Luis. In The Routledge Handbook of Audiovisual Translation. London: Routledge.

Chaume, Frederic. (2005). Synchronization in dubbing: A translational approach. In Orero, Pilar (Ed.), Topics in Audiovisual Translation (Vol. 56). Amsterdam: John Benjamins.

Chaume, Frederic. (2007). Quality standards in dubbing: a proposal. Tradterm, 13, 71-89.

Chaume, Frederic. (2012). Audiovisual Translation: Dubbing. Manchester: St. Jerome.

Chaume, Frederic. (2020). Dubbing. In Bogucki, Lukasz. & Deckert, Mikolaj. In The Palgrave Handbook of Audiovisual Translation and Media Accessibility. London: Palgrave Macmillan.

Corrius, Montse, & Zabalbeascoa, Patrick. (2019). Translating code-switching on the screen: Spanglish and L3-as theme. Journal of Audiovisual Translation, 2. 2. 72-91.

Danaiefar, Mozame, Khoshsaligheh, Masood, & Pakar, Elnaz. (2020). Synchrony and Translation Quality in Persian Unauthorized Dubbing in Iran, SKASE Journal of Translation and Interpretation. 13. 1. 2-20.

Danan, Martine. (1991). Dubbing as an Expression of Nationalism. Meta, 36. 4. 606-614.

Dries, Josephine. (1995). Dubbing and Subtitling: Guidelines for Production and Distribution. Manchester: The European Institute for the Media.

Gambier, Yves. (2004). La traduction audiovisuelle: un genre en expansion. Meta. 49.1. 1-12.

Gambier, Yves. (2012). The position of audiovisual translation studies from. In Millán, Carmen. & Bartrina, Francesca. In The Routledge Handbook of Translation Studies Routledge. London: Routledge.

Georgakopoulou, Panayota. (2019). Technologization of audiovisual translation. In Pérez-González, Luis. In The Routledge Handbook of Audiovisual Translation. London: Routledge.

Goris, Olivier. (1993). La question du doublage français : À la recherche d’un cadre d’investigation systématique. Target. 5. 2. 169-190.

Hayes, Lydia. (2021). Netflix disrupting dubbing: English dubs and British accents. Journal of Audiovisual Translation. 4. 1. 1-26.

Jenner, Mareike. (2017). Binge-watching: Video-on-demand, quality TV and mainstreaming fandom. International journal of cultural studies. 20. 3. 304-320.

Khoshsaligheh, Masood. (2022, May 17-18). Dubbing varieties in the Iranian mediascape: Typology revisited [Paper presentation]. The 4th Conference on Interdisciplinary Approaches to Language Teaching, Literature and Translation Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Iran.

Martinez, Xènia. (2004). Film dubbing, its process and translation. In Orero, Pilar. In Topics in Audiovisual Translation. Amesterdam: John Benjamins.

Matamalal, Anna. (2010). Translations for dubbing as dynamic texts: Strategies in film synchronization. Babel, 56. 2. 101-118.

Moscoso, Philip, Lago, Alejandro, Sastre Boquet, Isaac. (February 07, 2021). “Netflix: From DVD-by-Mail to Streaming”. Harvard Business Review. https://store.hbr.org/product/netflix-from-dvd-by-mail-to-streaming/ies822?sku=IES822-PDF-ENG

Namava CEO in a conversation with Digiato. (October 12, 2021). “A conversation with the CEO of Namava: from self-censorship to the pressure of the judiciary to comply with SATRA”. ICTNA.ir. https://www.ictna.ir/id/129375/

Nord, Christiane, Khoshsaligheh, Masood, & Ameri, Saeed. (2015). Socio-Cultural and Technical Issues in Non-Expert Dubbing: A Case Study. International Journal of Society, Culture & Language, 3. 2. 1-16.

Sánchez-Mompeán, Sofia. (2021). Netflix likes it dubbed: Taking on the challenge of dubbing into English. Language & Communication. 80. 180-190.

Sharifi, Shahla, & Darchinian, Fahimeh. (2009). Investigating the representation of taboo in translation into Persian and its consequences. Linguistics and Khorasani Dialects, 1.1.127-149.