پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

ترجمه شناسی، رشته ای میان رشته ای: از ترجمه‌ناپذیری شعر تا فلسفه‌ی ترجمه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
2 دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
چکیده
ترجمه شناسی علمی نوظهور بوده که در طول تاریخ کوتاه خود به بررسی و مطالعه‌ی ابعاد نظری و عملی ترجمه پرداخته است. بسیاری از مترجمین و نظریه‌پردازان بر این باورند که ترجمه خود به تنهایی کنشی مستقل است که باعث انتقال پیام از زبانی به زبانی دیگر می‌شود و برخی دیگر نیز معتقدند که علم ترجمه‌شناسی مدام در حال تعامل میان علوم مختلف بوده و بسیاری از مفاهیم خود را از دیگر علوم به عاریت گرفته است. در این مقاله سعی بر این است که با روش توصیفی-تحلیلی میان رشته‌ای بودن علم ترجمه‌شناسی را بررسی نماییم. مفهوم میان رشته‌ای خود مفهومی است که به تازگی در علوم گوناگون از آن یاد می‌شود. در حقیقت در چنین عصری که با مسائل بسیار پیچیده و چندبعدی روبه‌رو هستیم و برای حل بسیاری از آن‌ها لازم است از شیوه‌های چندرویکردی و علوم میان‌رشته‌ای بهره گیریم، به‌ندرت می‌توان علومی را یافت که به‌طور مستقل و بدون ارتباط با دیگر علوم وجود داشته باشند. به‌طوری که می‌توان با صراحت بیان نمود که در نظر گرفتن علوم گوناگون بدون ارتباط آن‌ها با دیگر زمینه‌ها کاری دشوار و یا حتی ناشدنی است. در این مقاله، در ابتدا سعی نمودیم تا با بررسی علوم گوناگون ارتباط دوجانبه میان آن‌ها را با رشته‌ی ترجمه شناسی بررسی نموده و نتایج به دست‌آمده از تحقیق حاکی از آن است که ترجمه‌شناسی نیز مانند بسیاری دیگر از علوم انسانی ارتباط تنگاتنگی با دیگر علوم داشته و بسیاری از مفاهیم خود را از آن‌ها به عاریت گرفته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Translatology, un interdisciplinary field: from the untranslatability of poetry to the philosophy of translation

نویسندگان English

Mahboube Sadat Mirafzali 1
Mehran Zendehboudi 2
1 Department of Linguistics, Faculty of Literature and Humanities, Ferdowsi University, Mashhad, Iran
2 Associate Professor, Ferdowsi University of Mashhad, Iran
چکیده English

Translatology is an emerging discipline which has studied the theoretical and practical aspects of translation throughout its lifetime. Many translators and theoreticians believe that translation itself is an independent action which transmits a message from one language to the other, and Others believe that the science of translation studies is constantly interacting between different disciplines and has borrowed many of its concepts from other disciplines. In this paper, we aim to study interdisciplinary nature of translation studies by Descriptive-Analytical approach. The concept of interdisciplinary has recently been introduced in various fields. In fact, in this era, in which we face complicated and multidimensional problems, multidisciplinary approaches and interdisciplinary studies have come to be used to solve them, it is rare to find disciplines that are independent and unrelated to other disciplines. It can be clearly stated that it’s difficult or even impossible to consider different disciplines without correlation to other fields. In the present study, we first tried to examine the mutual relationship between them and the field of translatology by examining various sciences, and the results of the research indicate that translatology, like many other fields, is closely related to other sciences. And he has borrowed many of his concepts from them.

کلیدواژه‌ها English

Translatology
interdisciplinary
poem
untranslatability of poetry
philosophy of translation. translation studies
احمدی، حبیب. (۱۳۹٢). ترجمه و زبان‌شناسی، اولین کنفرانس ملی آموزش زبان انگلیسی، ادبیات و مترجمی.
خنجرخانی، ذبیح‌الله. بختیار نصرآبادی، حسنعلی. ابراهیمی دینایی، آرزو. (۱۳۸۸). درآمدی بر ضرورت، جایگاه و انواع مطالعات میان رشته ای در آموزش عالی. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی. دوره‌ی ٢، شماره‌ی ۱، ۱۸۶-۱۶۷
درزی، قاسم. پاکتچی، احمد. نقش ترجمه فرهنگی در مطالعات میان‌رشته‌ای با تأکید بر الگوهای نشانه‌شناسی فرهنگی. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی. دوره‌ی ۶، شماره‌ی ۴. ۴۹-۳۳
زنده بودی، مهران. (۱٣۸۹). گفتمان روانکاوی در ترجمه یا روانکاوی ترجمه. مطالعات زبان و ترجمه. شماره­ی ٢. ۵۶-۴۱
زنده بودی، مهران. میرافضلی، محبوبه‌سادات. (۱٣۹۸). ترجمه پذیری و ترجمه ناپذیری شعر: مطالعه‌ی موردی دو غزل از حافظ. چهارمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان،ادبیات، فرهنگ و تاریخ
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (۱۳۸۱). در ترجمه‌ناپذیری شعر. ایران‌شناسی. شماره‌ی ۵۶. ۷۴۹-۷۴۳
فرحزاد، فرزانه. (۱۳۹۸). مطالعات ترجمه در پرتو نظریه‌های ادبیات و زبان‌شناسی. انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی
فیض‌اللهی، علی. (۱٣۸۴). ترجمه‌ی عملی یا تجربی: نقش تئوریهای ترجمه در آموزش ترجمه‌شناسی. پژوهش ادبیات معاصر جهان. دوره‌ی ۱۰، شماره‌ی ٢۵. ۱۳٢-۱۱۹
قاسمی، علی‌اصغر. امامی‌میبدی، راضیه. (۱۳۹۴). نقش و جایگاه مطالعات میان‌رشته‌ای در رشد و توسعه‌ی علوم انسانی در کشور. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی. دوره‌ی ۷، شماره‌ی ۴. ۱۹-۱
قائدی، یحیی. (۱٣۹۵). جایگاه فلسفه ورزی در علم‌ها به‌ویژه علوم انسانی و نسبت آن با فلسفه‌ی تعلیم و تربیت، هفتمین همایش ملی انجمن فلسفه تعلیم و تربیت ایران فلسفه تعلیم و تربیت و قلمرو علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز
منافی اناری، سالار. (۱٣۸۴). ممکن‌ها و ناممکن‌های ترجمه. زبان و زبان‌شناسی. دوره‌ی اول، شماره‌ی ٢. ۱۱۸-۱۰۵
نبوی، سیدعبدالامیر. (۱۳۹۵). مطالعات میان‌رشته‌ای و تکثر روش‌شناختی: برخی ملاحظات و پیشنهادها. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی. دوره‌ی ۸، شماره‌ی ٢. ۷۴-۵۷
منابع لاتین
Arppe, Tiina. (2012). De la traduction de la philosophie. Traduire, 227, 29-34.
Biziou, Michaël. Chevallier, Geneviève. (2013). Introduction.L’élaboration réciproque de la philosophie et de la traduction, Noesis, 21, 7-16.
Givord (Grenoble), Robert. (1966). Travail de traduction et problèmes philosophiques, Le langage. Actes du XIIIe Congrès des Sociétés de philosophie de langue française. 189-192.
Guidère, Mathieu. (2013). Introduction à la traductologie. Belgique : de boeck.
Ionescu, Tudor. (2014). La traductologie. Translationes. 1(1), 217-226
Ladmiral, Jean-René (1982). Traduction et psychosociologie. Meta. 27(2). 196-206.
Mavrikakis, Catherine. (1998). L'hystérique face aux symptômes de la traduction. Meta, 11(2), 70-88.
Mounin, Georges. (1955). Les belles infidèles, Paris. Cahier du Sud.
Mounin, Georges. (1963). Les problèmes théoriques de la traduction. Paris. Gallimard.
Politis, Michel. (2007). L’apport de la psychologie cognitive à la didactique de la traduction. Meta. 52 (1). 156–163.
Walkiewicz, Barbara.) 2016(. L’interdisciplinarité dans la traduction spécialisée. Adam Mickiewicz University Press. 43(1), 125-141.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

فایل‌های تکمیلی/اضافی

  • تاریخ دریافت 28 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری 20 فروردین 1402
  • تاریخ پذیرش 20 فروردین 1402