پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

تصویرشناسی ایرانیان عصر صفوی از رهگذر بررسی امثال و اصطلاحات فارسی در سفرنامه رافائل دومان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
رافائل دومان جزو اولین فرانسویانی است که در دورة صفویه به ایران سفر می­کند و حاصل اقامت طولانی­مدّتش را در اصفهان در قالب اثری با عنوان وضع ایران در سال 1660 به زبان فرانسوی می­نویسد. از آن­جایی که این اثر سرچشمة بسیاری از تصاویر ایرانیان در دیگر سفرنامه­های فرانسوی به شمار می­آید لازم است تصاویر ایرانیان از نظرگاه­های متنوّع تحلیل و بررسی شود. در این پژوهش امثال و اصطلاحات فارسی­ای را که دومان در اثرش ذکر کرده شناسایی و طبقه­بندی کرده­ایم و با بهره­گیری از دانش تصویرشناسی – که تصاویر یک قوم را در ادبیات و فرهنگ ملّتی دیگر بازمی­جوید - و با مراجعه به منابع تاریخی و بررسی نشانه‌های درون‌متنی، علل پیدایش و گسترش آن را در میان ایرانیان شرح داده‌ایم تا از این رهگذر از یک سو به شناختی از مردم و جامعة ایران عصر صفوی دست یابیم و از سوی دیگر دلایل نگرش دومان به ایرانیان را روشن سازیم. بر این اساس مجموعاً 6 مثل و 11 اصطلاح به زبان فارسی در سفرنامة دومان شناسایی شد که 12 مورد دارای تصویرپردازی مستقیم و 5 مورد تصویرپردازی غیرمستقیم است و از مجموع 17 مثل و اصطلاح، 12 مورد دارای بار ارزشی منفی است که دیدگاه منفی دومان را به ایرانیان آشکار می­سازد. علل این نگاه ریشه در مأموریت تبلیغی و نگاه اروپامحور دومان دارد. از منظر مفهومی نیز بیشتر امثال و اصطلاحات دارای زمینة فرهنگی است که اولویت این مسئله را برای نویسنده بیان می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Imagology of Iranians of Safavid era through the study on Persian Proverbs and Idioms in Raphael Du Mans' Travelogue

نویسندگان English

Farzaneh Saniei 1
EHSAN GHABOOL 2
1 Language and Persian Literature Department, FUM
2 Language and Persian Literature Department, FUM
چکیده English

 Rafael Du Mans is one of the first Frenchmen who traveled to Iran during the Safavid era and wrote the results of his long-term stay in Isfahan in his work entitled Iran's Situation in 1660 in French. This work became the source of many images of Iranians in other French travelogues; so it is necessary to explore the images of Iranians from various points of view. This study identified and classified the Persian proverbs and idioms mentioned by Du Mans in his work, and based on imagology (that studies the images of one nation in the literary works of another nation) and by referring to historical sources and examining intertextual signs, the reasons for their emergence and spread among Iranians were explained, to know more about the people and society of Safavid Iran, on the one hand, and to clarify Du Mans’ attitude towards Iranians on the other hand. Accordingly, a total number of 6 proverbs and 11 idioms in Persian were identified in Du Mans’ travelogue consisting of 12 direct and 5 indirect imaging. Out of 17 proverbs and idioms, 12 are negative which expresses Du Mans’ negative attitude towards Iranians. The reasons for this view can first be traced to the purpose of Du Man's trip and his European arrogance. Moreover, after classifying the genesis of proverbs and idioms, it was found that most of them have a cultural background that expresses the priority of this issue for the author. 

کلیدواژه‌ها English

Raphael Du Mans
travelogue
Safavid era
proverbs
imagology
آگاهی، عباس (۱۳۵۳): «وضع ایران در زمان شاه عباس ثانی». بررسی های تاریخی، ۵۲(۱۵۱-۱۷۰)
احمدی‌نسب، نعمت‌الله و قدمی، حامد (1394)، «بررسی سیر ورود و مصرف مواد مخدر در دوره صفویه». تاریخ نو، 1394 (۱۰) صص ۵۹-۸۶
انجو شیرازی، میرجمال­الدین حسین (1359)، فرهنگ جهانگیری، ویراستار ر. عفیفی، چاپ دوم. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد
حاجی‌بابایی، مجید و اصلانی، ابراهیم (1388)، «بازشناسی تعامل روحانیت و صفویان». تاریخ ایران، (4) صص27-46
رازنهان، محسن و نعیمی، سهیلا (1394)، «پیامدهای سیاست شاه‌عباس در براندازی حکومت شیعی آل‌کیا در گیلان». شیعه‌شناسی، (50) صص221-244
ساجدی، طهمورث (۱۳۹۷): «رافائل دومان  فرانسوی و ایران عصر صفوی». نامه فرهنگستان، ۶۸ (۱۶۸-۱۸۶)
شاردن، ژان (1336)، سیاحتنامه شاردن، ترجمه م. عباسی. جلد 4، تهران، امیرکبیر
عقیلی، احمد (1393)، «تحلیل تاریخی فعالیت‌های میسیونری در عصر جانشینان شاه عباس اول» (1038-1135ق/1629-1722م)، پژوهش‌های    تاریخی، (21) صص85-108
   فارسیان، محمدرضا و قاسمی آریان، فاطمه (1400): « بازتاب ادبیات عامة ایران در سفرنامة از خراسان تا بختیاری اثر هانری رنه دالمانی ». مطالعات زبان و ترجمه، 3 (97-122)
متولی حقیقی، یوسف. (1387)، «کنکاشی پیرامون جایگاه تشیع و تصوف در ساختار سیاسی دولت صفویه». پژوهش‌نامه تاریخ، سال سوم، (۱۱) صص۱۶۹-۱۸۸
محمد زاده، اسدالله، پورمحمدی املشی، نصرالله و رحیمی، عبدالرفیع (۱۴۰۰): «جایگاه سفرنامه‌های فرانسویان در حفظ روابط فرهنگی ایران و فرانسه در قرن هجدهم میلادی.» پژوهش‌های زبان و ترجمه فرانسه، دوره چهارم، شماره دوم (صص۵۲-۷۱)
مومنی، محسن، کجباف، علی‌اکبر. و اللهیاری، فریدون. (1389)، «مواد مخدر در ایران عصر صفوی». تاریخ و اخلاق پزشکی، دوره سوم، (۶) صص ۱۷-۲۶
 نانکت، لاتیشیا. (1390)، «تصویرشناسی به منزله خوانش متون نثر فرانسه و فارسی». ترجمه مژده دقیقی. ادبیات تطبیقی (ویژه‌نامه فرهنگستان) شماره 3. صص100-115
 
منابع لاتین
 
 Du Mans, Raphael (1890) Estat de la Perse en 1660, Paris, libraire de la societe asiatique de l`ecole des langue orientales vivantes
 
Guyard, Marius-François (1969). La littérature compare.
Paris, Presses universitaires de France
 
 Montandon, A. “Les caractères nationaux dans la littérature française : problèmes de méthode.” In: Cahiers de l'Association internationale des études francaises, 2002, n°54. pp. 251-269
Namvar Motlagh, Bahman (2011) “ Les stéréotypes à travers le prisme de l'imagologie”. پژوهش زبان و ادبیات فرانسه، ۶۱-۸۱
Pageaux, Daniel-Henri (2006) littérature genérale et comparée et imaginaire. Alicante : Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
RICHARD, Francis (1995): Raphaël Du Mans: missionnaire en Perse au XVIIe s. Paris, Société d'histoire de l'Orient
 
 
منابع اینترنتی
Richard, Francis. “DU MANS, RAPHAEL,” Encyclopaedia Iranica, VII/6, pp. 571-572, available online at http://www.iranicaonline.org/articles/du-mans (accessed on 30 December 2012)
 
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 24 دی 1401
  • تاریخ بازنگری 24 فروردین 1402
  • تاریخ پذیرش 27 فروردین 1402