پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

بررسی مقایسه‌ای دو ترجمه از نمایش‌نامه "دست‌های آلوده" بر اساس نظریه‌ گرایش‌های ریخت‌شکنانه آنتوان برمن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد مترجمی فرانسه دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده
بررسی مقایسه‌ای دو ترجمه از نمایش‌نامه "دست‌های آلوده"

بر اساس نظریه‌ گرایش‌های ریخت‌شکنانه آنتوان برمن



چکیده



درام یا نمایشنامه یکی از زیرمجموعه‌های مهم در حوزه متون ادبی است. برگردان نمایشنامه با توجه به جنبه‌های کلامی و غیرکلامی با ترجمه سایر انواع ادبی تفاوت اساسی دارد. از دیدگاه آنتوان برمن (1991-1942)، نظریه‌پرداز فرانسوی در حوزه مطالعات ترجمه، در روند ترجمه و به‌خصوص ترجمه ادبی، مترجم ممکن است دچار سیزده گونه گرایش تحریفی ‌شود که درنتیجه به بافت اثر آسیب می‌رسد. این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی با بهره‌گیری از نظریه‌ ریخت‌شکنانه برمن، به بررسی دو ترجمه از پرده‌ی اول نمایشنامه دست‌های آلوده سارتر می‌پردازد. این نمایشنامه را جلال آل‌احمد و قاسم صنعوی ترجمه کرده‌اند. برای داوری میان این ترجمه‌ها، دو نکته را باید در نظر گرفت: نخست انتقال معنا و سپس انتقال حال و هوای متن. صرف آشنایی نسبی با زبان مبدأ و مقصد و همچنین اندکی خلاقیت ادبی نمی‌تواند الزاماً ترجمه خوبی به بار بیاورد. در پژوهش حاضر، پس از معرفی نظریه گرایش‌های ریخت‌شکنانه، تلاش خواهیم کرد به بررسی کاربست‌پذیری آن در نقد نمایشنامه ترجمه شده به فارسی و میزان اجراپذیری در صحنه نمایش بپردازیم.



کلمات کلیدی: آنتوان برمن، نظریه‌ تحریف متن، دست‌های آلوده، ژان پل سارتر، جلال آل‌احمد، قاسم صنعوی.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Analysis of Two Translations of The Play Dirty Hands Based on Antoine Berman’s Theory of Deforming Tendencies

نویسندگان English

Zahra Khosravi 1
MOHAMMAD REZA HAJI AGHA BABAEI 2
1 Master of traductologie
2 Allameh Tabataba’i University
چکیده English

 Drama has been one of the most important subcategories in the field of literary. This genre presents a special case because play translation is different from other types of translation in that it involves paying attention to both verbal and non-verbal aspects of the texts in their translations. Antoine Berman (1942-1991), a prominent theorist in the field of Translation Studies, claims that translators are prone to 13 deforming tendencies in the process of translation, particularly in literary translation, which results in textual deformation. The present descriptiveanalytical research aimed to analyze two translations of the first act of the play Dirty Hands by Jalal Al-e-Ahmad and Qasem Sonavi, employing Berman’s deformation theory. In translation assessment two factors are of significance: conveying the meaning and conveying the mood. The mere fluency in source and target language and a touch of literary creativity will not result in a translation of high quality. In this case, both of the translators have conveyed the meaning successfully. However, Jalal Al-e-Ahmad seems to be successful in capturing the mood and establishing hypertextual relations, thus, the context of the original has also been translated successfully. The study tried to introduce the theory of deforming tendencies, criticize the translation of Dirty Hands, and analyze the extent of its applicability on the stage. 

کلیدواژه‌ها English

Keywords : "
Antoine Berman"
Deformation Theory"
Dirty Hands"
Jean-Paul Sartre"
Jalal Al-e-Ahmad"
"
Qasem Son&rsquo
avi"
 
Berman, Antoine. (1999). La traduction et la lettre ou l’auberge du lointain, Paris : Seuil.
Khamis, Nuha Matar Marzooq. (2007). Translating Emirati dialect in dramatic texts. (Master of arts), American University of Sharjah.
Sartre, Jean-Paul. (1948). Les mains sales, Paris : Gallimard.
Tatu, Oana. (2011). A few considerations on drama translation. Philology and Cultural Studies, 4(1), 195- 200.
 
پیم، الف و همکاران. (1396). مطالعات ترجمه: یک میان‌رشته. ترجمه‌ی نصراله مرادیانی و همکاران. تهران: رخ‌داد نو.
حقانی، نادر. (1386). نظرها و نظریه‌های ترجمه. تهران: امیرکبیر.
سارتر، ژان-پل. (1948). دست‌های آلوده. ترجمه جلال آل‌احمد. تهران: فردوس.
_________. (1948). دست‌های آلوده. ترجمه قاسم صنعوی. تهران: نشر کتاب پارسه.
ماندی، جرمی. (1399). درآمدی بر مطالعات ترجمه؛ نظریه‌ها و کاربردها. ترجمه الهه ستوده‌نما و فریده حق‌بین. تهران: نشر علم.
________. (1391). معرفی مطالعات ترجمه: نظریه‌ها و کاربردها. ترجمه علی بهرامی و زینب تاجیک. تهران: رهنما.
میرزاسوزنی، صمد. (1394). ترجمه متون ساده. تهران: سمت.
ب) مقالات:
احمدی، محمد رحیم. (1392): «آنتوان برمن و نظریه گرایش‌های ریخت‌شکنانه؛ معرفی و بررسی قابلیت کاربرد آن در نقد ترجمه»، نقد زبان و ادبیات خارجی، دوره 6، شماره 1، 1-22.
برواسی، اسماعیل و اسماعیلی، نسرین. (1399): «ارزیابی کیفیت ترجمه کردی قرآن کریم توسط هژار موکریانی براساس گرایش‌های ریخت‌شکنانه آنتوان برمن»، نشریه علمی پژوهش‌های زبان و ترجمه فرانسه، شماره 1، دوره 3، 201-220.
بشیری، علی. (1399): «پیاده‌سازی نظریۀ گرایش‌های ریخت‌شکنانه آنتوان برمن در ترجمۀ رمان از فارسی به عربی (بررسی موردی دو ترجمه از بوف کور)». دوفصلنامه پژوهش‌های ترجمه در زبان و ادبیات عربی، دوره 10، شماره 22، 173-204.
سلیمانی راد، المیرا و خزاعی فر، علی و خوش سلیقه، مسعود. (1393): «بررسی تفوات زبان نخستین نمایشنامه‌های ترجمه‌شده با نمایشنامه‌های ترجمه‌شده معاصر در ایران»، فصلنامه زبان و ادب فارسی دانشگاه آزاد سنندج، شماره 20، 47-68.
صمیمی، محمدرضا. (1391): «بررسی ترجمه داستان تپه‌هایی چون فیل‌ها سفید براساس سیستم تحریف متن آنتوان برمن»، کتاب ماه ادبیات، شماره 65، 44-49.
علیزاده، علی اکبر. (1386): «ترجمه چهارراه علوم». در دهقان، ن (اد.). (24-29): مجله نمایش.
_________. (1385): «از متن تا اجرا: تاملاتی در باب ترجمه متون نمایشی»، فصلنامه فرهنگستان، شماره 20، 104-117.
مسبوق، مهدی و گلزار خجسته، ابوذر. (1396): «واکاوی ترجمه پورعبادی از حکمت‌های رضوی براساس سیستم تحریف متن آنتوان برمن»، فرهنگ رضوی، شماره 19، 105-121.
 
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 30 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 30 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 01 مرداد 1402