پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

تصویرشناسی زنان دربار قاجار در سفرنامه کارلا سرنا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مشهد، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، گروه زبان وادبیات فارسی
2 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
تصویرشناسی از حوزه‌های پژوهشی نظریه فرانسوی ادبیات تطبیقی است که هدف آن تحلیل بازتاب دیگری در ادبیات ملی یا عکس آن است. سفرنامه‌ها، به‌سبب آمیختگی مشاهدات عینی و پیش‌فرض‌های فرهنگی، بستر مناسبی برای تحلیل‌های تصویرشناسی هستند. ازاین‎میان سفرنامۀ کارلا سرنا در دورۀ قاجار، آدم‌ها و آیین‌ها در ایران، حاوی اطلاعات ارزشمندی از ایرانیان به‌ویژه وضعیت زنان دربار است. ویژگی‌هایی چون جنسیت نویسنده و هدف شخصی سفر، امکان دسترسی مستقیم به اندرونی و بازگویی نگاهی غیررسمی را فراهم کرده‌است که منجر به ثبت تصاویر بکری از این زنان شده‌است و می‌تواند در شناسایی زنان قاجار و فرهنگ آن زمانه مفید باشد. هدف این پژوهش بررسی تصاویر چهار زن دربار قاجار در سفرنامه کارلا سرنا با رویکرد تصویرشناسی است؛ تنها بانوان درباری که نویسنده طی اقامت یک‌ساله‌اش در ایران یا امکان مواجهه مستقیم با آن‌ها را داشته‌است (انیس‌الدوله، ماه‌تابان‌خانم و عصمت‌الدوله)، یا به‌دلیل زندگی زناشویی پر فرازونشیب (عزت‌الدوله) کانون توجه او بوده‌اند. در این جستار، تصاویر این چهار زن شامل انیس‌الدوله (سوگلی شاه)، عزت‌الدوله (خواهر شاه)، ماه‌تابان ‌خانم (عمه شاه) و عصمت‌الدوله (دختر شاه)، به‌صورت نظام‌مند استخراج و نگاه ارزش‌گذارانه (مثبت، منفی و خنثی)، نوع روایت (مستقیم و غیرمستقیم) و دلایل آن برپایه نشانه‌های درون‌متنی و دانش تصویرشناسی تحلیل می‌گردد. نتایج نشان می‌دهد هفتاد درصد تصاویر بار معنایی مثبت دارند. دلایل این نگرش را می‌توان موقعیت برجسته اجتماعی-‌سیاسی، سطح بالای سواد و مهارت‌های فرهنگی و نزدیکی رفتار این زنان به معیارهای اروپایی و پیش‌فرض‌های نویسنده دانست که مانع نگاه تحقیرآمیز و فرادستانه رایج در سفرنامه‌ها شده‌است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Imagology of Qajar Court Women in Carla Serena’s Travelogue

نویسندگان English

Bita Sadeghi Monfared 1
EHSAN GHABOOL 2
1 Mashhad, Ferdowsi University of Mashhad, Faculty of Humanities Sciences, Department of Persian Language and Literature
2 Language and Persian Literature Department, FUM
چکیده English

Imagology, a field of French comparative literature, analyzes the reflection of the "Other" in national literature or vice versa. Due to their blend of objective observations and cultural preconceptions, travelogues are ideal for imagological analysis. Carla Serena’s Qajar-era travelogue, People and Rituals in iran, offers valuable insights into Iranian society and court women. Features such as the author's gender and personal travel motives facilitated direct access to the Andaruni and the narration of an informal perspective, leading to the recording of unique images of these women, which can be useful in identifying Qajar women and the culture of that era. This study examines four court women using an imagological approach: those Serena encountered directly (Anis al-Dawla, Mahtaban Khanum, Esmat al-Dawla) and one noted for her turbulent marriage (Ezzat al-Dawla). Images of these women—Anis al-Dawla (the Shah’s favorite wife), Ezzat al-Dawla (the Shah’s sister), Mahtaban Khanum (the Shah’s aunt), and Esmat al-Dawla (the Shah’s daughter)—are systematically analyzed regarding evaluative stance (positive, negative, neutral), narration type (direct, indirect), and underlying reasons. Results indicate 70% of images are positive. This stems from their high socio-political status, literacy, and proximity to European standards, which prevented the derogatory and superior gaze common in other travelogues.

کلیدواژه‌ها English

Imagology
court women
Carla Serena
travelogue
Qajar
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 8، شماره 2
اسفند 1404
صفحه 26-51

  • تاریخ دریافت 16 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 30 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 05 خرداد 1405