پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

بازآفرینی روایت در اقتباس‌های مصور معاصر از حکایت‌های کلیله‌ودمنه و لافونتن: تحلیل تطبیقی ساختار روایی و روایت تصویری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار آموزش زبان فرانسه، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران اسلامی مشهد، مشهد، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی بازآفرینی روایت در اقتباس‌های مصور معاصر از حکایت‌های کلیله‌ودمنه و لافونتن می‌پردازد و این پرسش را دنبال می‌کند که اقتباس‌های مصور از طریق چه راهبردهای روایی و تصویری، روایت‌های کلاسیک را برای مخاطب امروز بازآفرینی کرده و پیام‌های اخلاقی آن‌ها را بازنمایی می‌کنند. نوآوری پژوهش در تلفیق الگوهای روایت‌شناختی تودوروف، پراپ و ژنت با مؤلفه‌های روایت تصویری برای تحلیل تطبیقی اقتباس‌های مصور از دو سنت ادبی فارسی و فرانسه است. پژوهش با رویکردی کیفی، توصیفی ـ تفسیری و روش تطبیقی انجام شده است. پیکرۀ پژوهش شامل دو حکایت از کلیله‌ودمنه، یعنی ماهی‌خوار و شیر و خرگوش و دو حکایت از لافونتن، یعنی روباه و زاغ و شیر و موش، همراه با اقتباس‌های مصور معاصر آن‌هاست. داده‌ها بر اساس ساختار روایی، نقش‌های کنشی، شیوه‌های حذف و فشرده‌سازی روایی و نیز کارکرد روایت تصویری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که اقتباس‌های وفادار، ساختار روایی و پیام‌های اخلاقی متن مبدأ را با کمترین تغییر حفظ می‌کنند؛ درحالی‌که اقتباس‌های خلاقانه با بازآرایی پیرنگ، گسترش برخی موقعیت‌های داستانی، ساده‌سازی روایت و بهره‌گیری گسترده‌تر از ظرفیت‌های تصویری، بازآفرینی فعال‌تری از آثار کلاسیک ارائه می‌دهند. همچنین در این آثار، تصویر فراتر از نقش مکمل متن عمل کرده و در انتقال بخشی از اطلاعات روایی و برجسته‌سازی پیام‌های اخلاقی نقش مستقلی ایفا می‌کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ساختار روایی و روایت تصویری در اقتباس‌های مصور، به‌ویژه در نمونه‌های خلاقانه، نقشی تعیین‌کننده در انتقال مؤثر مفاهیم اخلاقی و بازآفرینی میراث روایی آثار کلاسیک برای مخاطبان معاصر دارند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Narrative Re-Creation in Contemporary Illustrated Adaptations of Kalila wa Dimna and La Fontaine’s Fables: A Comparative Analysis of Narrative Structure and Visual Storytelling

نویسندگان English

Azadeh Fesanghari 1
Reza Nakhaei 2
1 Assistant Professor in FLE Didactics, Department of French Language and Literature, University of Hakim Sabzevari, Sabzevar, Iran.
2 Master’s student in French Language and Literature, Department of French Language and Literature, University of Hakim Sabzevari, Sabzevar, Iran.
چکیده English

This study offers a comparative examination of narrative re-creation in contemporary illustrated adaptations of fables from Kalila wa Dimna and La Fontaine. It examines how these adaptations, through specific narrative and visual strategies, reshape classical tales for a modern audience and represent their underlying moral messages. The novelty of this research lies in its integration of the narratological models of Todorov, Propp, and Genette with key components of visual narrative, applied comparatively to illustrated adaptations from two distinct literary traditions, Persian and French. The study adopts a qualitative, descriptive-interpretive approach and a comparative method. The corpus includes two fables from Kalila wa Dimna and two from La Fontaine, alongside their contemporary illustrated adaptations. Data are analyzed according to narrative structure, actantial roles, strategies of omission and compression, and the function of visual narrative. The findings reveal a clear distinction. Faithful adaptations preserve the narrative structure and moral messages of the source text with minimal changes, whereas creative adaptations, through plot rearrangement, the expansion of certain narrative situations, narrative simplification, and a more extensive use of visual capacities, offer a more active re-creation of the classical works. In these creative cases, images go beyond their supplementary role and function independently in conveying narrative information and foregrounding moral messages. The results suggest that narrative structure and visual storytelling, particularly in creative adaptations, play a decisive role in the effective transmission of moral concepts and the re-creation of the narrative heritage of classical fables for contemporary audiences.

کلیدواژه‌ها English

: Illustrated adaptation
Kalila wa Dimna
La Fontaine's fables
narrative structure
visual narrative
احمدی، حدیث.، و علامی، ذوالفقار. (۱۴۰۲). بررسی منظومۀ ناظر و منظور وحشی بافقی بر اساس الگوی ریخت‌شناسی پراپ. پژوهشنامة ادبیات داستانی، ۱۲ (۱)، 24-1.
اصغری تبریزی، اکبر. (۱۳۵۹). لافونتن و کلیله‌ودمنه. تحقیقات ایرانی، 689-683.
امینی، هانیه.، خدادادی مهاباد، معصومه.، و چگینی، اشرف. (1400). کاربست تطبیقی عنصر صدای روایت در تکوین فرآیند گفتمان بر اساس نظریۀ ژرار ژنت در دو اثر روایی پله‌آس و ملیزاند و زال و رودابه. پژوهش‌های زبان و ترجمه فرانسه، 4 (1)، 92-70. doi: 10.22067/rltf.2022.75051.1038
 بشیری، محمود.، و هرمزی، زهرا. (۱۳۹۳). تحلیل ساختار روایت در رمان آفتاب‌پرست نازنین. متن‌پژوهی ادبی، ۱۸ (۵۹)، 100-85.
پراپ، ولادیمیر. (۱۳۶۸). ریخت‌شناسی قصه (م. کاشیگر، مترجم). تهران: روز.
حدادیان، سمیه.، حیدری، علی.، و صحرایی، قاسم. (۱۳۹۷). تحلیل کهن‌الگوی «پیرخردمند در کلیله‌ودمنه».‌ نثر پژوهی ادب فارسی (ادب و زبان)، ۲۱ (۴۳)، 62-45.
حسین‌زاده، آذین. (۱۳۸۴). ادبیات اخلاق‌گرایی ایران و فرانسه، باوراندن یا مجاب کردن؟ روایت شناسی گفتمان استدلالی در متون اخلاقی. پژوهش زبان‌های خارجی، ۱۰ (۲۸)، 86-69.
درخشان نسب، عسل.، فهیم کلام، محبوبه.، و محسنی، محمدرضا. (1399). بررسی تطبیقی ساختار روایی افسانۀ «گنبد مشکین» و «صادق» ولتر با تکیه بر مؤلفه‌های ریخت شناسانۀ ولادیمیر پراپ. پژوهش‌های زبان و ترجمه فرانسه، 3(1)،103-81. doi: 10.22067/rltf.2021.32527.0
دهقانیان، جواد.، صیادکوه، ع. اکبر.، و نوروزی، اسدالله. (۱۴۰۰). از ساخت مفهومی به ساخت روایی، خوانشی نو از کلیله‌ودمنه با رویکرد روایت‌شناسی ساخت‌گرای متأخر. دو فصلنامۀ روایت‌شناسی، ۶ (۱۲)، 227-201.
شیخ‌زاده، سمیه.، زیار، محمد.، و رحیم تبریزی، پانته آ. (1403). روایت‌شناسی رمان بینوایان اثر ویکتور هوگو براساس الگوی ژرار ژنت. پژوهش‌های زبان و ترجمه فرانسه، 7(1)، 131-
108doi: 10.22067/rltf.2024.87673.1112
شیخی، مژگان. (۱۴۰۰). ماهی‌خوار حیله‌گر، ماهی‌های خوش‌باور. تصویرگری فرهاد جمشیدی. تهران: انتشارات قدیانی.
قویم، عبدالقویم. (۱۳۴۴). تأثیر کلیله‌ودمنه در فبیل نویسی قرن هفدهم اروپا. آریانا، ۲۶۲، 626-625.
کریمی، پرستو.، و فتحی، امیر. (۱۳۹۱). تحلیل ساختاری طرح داستان کیومرث بر اساس الگوهای تودوروف، برمون و گریماس. فصلنامه تخصصی مطالعات داستانی، ۱ (۱)، 95-82.
ماه‌وان، فاطمه. (۱۳۹۹). روایتِ تصویری؛ مقایسۀ تطبیقی هنرهای تصویری ایران و کمیک استریپ (داستان مصوّر دنباله دار). پژوهش‌های نثر و نظم فارسی، ۸ (۸)، 73-41.
مک‌کلود، اسکات. (۱۳۹۱). هنر کمیک (ر. رحیمی، مترجم). تهران: نشر آبان.
منشی، نصرالله. (۱۳۶۶). کلیله‌ودمنه. تهران: آشتیانی تجریش.
منصوری، معصومه.، آخشیک، سمیه سادات.، و عرب‌زاده، مهدی. (۱۳۹۹). فرهنگ‌عامه در قاب تصویر: واکاوی تأثیر کتاب‌های کمیک (پی‌نما) ضرب‌المثل بر انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی خواندن. کتابداری و اطلاع‌رسانی، ۲۳ (۴)، 47-29.
مهدی‌زاده فرد، بهروز.، و امامی، نصرالله. (۱۳۸۸). بررسی چند شگرد روایی در قصه‌های مثنوی. نقد ادبی، ۲ (۸)، 162-141.
نبی‌لو، علیرضا. (۱۳۸۹). روایت‌شناسی داستان بوم و زاغ در کلیله‌ودمنه. ادب‌پژوهی، ۱۴ (۱۴)، 28-7.
هاشمی، سیدمرتضی.، و غلامی، مجاهد. (۱۳۸۹). حق ادبیات شرق به گردن لافونتن. مطالعات ادبیات تطبیقی، ۴ (۱۴)، 206-187.
یزدانی احمدآبادی، حسین.، مرادی، ایوب.، و شیرالی، سودابه. (۱۴۰۱). بررسی ظرفیت‌های تعلیمی حکایات کلیله‌ودمنه برای مخاطبان کودک و نوجوان. فصلنامه مطالعات علوم اجتماعی، ۸ (۲ (۱))، 66-51.
Aubertin, C. (1881). Fables de La Fontaine : avec des notes littéraires et grammaticales. Paris : Belin Frères.
Aulanier, A. (2013). Adaptations en bande dessinée d’œuvres classiques de la littérature de jeunesse: un outil pour l’enseignement au cycle 3 [Mémoire de maîtrise]. Université de Toulouse.
Genette, G. (1972). Figures III (1e éd.). Paris: ÉDITIONS DU SEUIL.
Heitz, B. (2018). LES FABLES DE LA FONTAINE (Les Classiques en BD). Casterman.
Thil, M. (2014). 40 Fables d’Ésope en BD. CreateSpace Independent Publishing Platform.
Tilleuil, J. L. (2013). Narration et bande dessinée. L’enjeu clé d’une spécificité sémiotique. Études de lettres, (3-4), 69-92.
Tohmé, Y. (2011). Les adaptations des œuvres littéraires classiques en bandes dessinées. Publifarum, n°14. URL: https://www.publifarum.farum.it/index.php/publifarum/article/view/445/704
 
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 8، شماره 2
اسفند 1404
صفحه 82-115

  • تاریخ دریافت 05 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 22 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 25 خرداد 1405